Dış Ticarette Mal Mukabili Ödeme

dis-ticarette-mal-mukabili-odeme

Dış ticarette kullanılan ödeme şekillerini işlemeye devam ediyoruz. Mal mukabili/karşılığı ödeme şekli piyasada genellikle "açık hesap" diye tabir edilir. Bu ödeme şeklinin karşılığı olarak İngilizce'de "cash against goods, open account" ifadeleri kullanılır. Şimdi bu ödeme şekline bir bakalım.

Mal Mukabili Ödeme Nedir?

Mal mukabili ödemeyi bir önceki yazımızda işlediğimiz peşin ödemenin tam tersi gibi düşünmek mümkündür.

Mal mukabili ödemede alıcı/ithalatçı ürünleri teslim aldıktan sonra ödemesini gerçekleştirir. Başka bir ifadeyle, ithalatçı önce malı teslim alır, sonra ödemeyi yapar. Alıcı/ithalatçı ile satıcının/ihracatçının anlaşmasına bağlı olarak, ödeme ürünün varış ülkesinin gümrüğünden çekilmesini takiben olabileceği gibi çeşitli sürelerde vadeler de söz konusu olabilir. Her halükarda, mal mukabili ödeme satıcının belli süreliğine alıcı lehine bir kredi açması durumudur.

Mal Mukabili Ödeme Neden Tercih Edilir?

Peşin ödemede olduğu gibi mal mukabili ödemede de alıcı ve satıcı arasında bir güven unsuru mutlaka olmalıdır. Fakat burada peşin ödemenin tersine güven sağlaması gereken taraf çoğunlukla alıcı olur. Alıcı kendisinin borçlarına sadık ve güvenilir bir taraf olduğuna satıcıyı bir şekilde ikna etmelidir. Çünkü mal mukabili ödeme şeklinde risk satıcının üzerindedir.

Bir sektörde mal mukabili ödeme kullanılıyorsa, burada alıcıların satıcılar karşısında daha güçlü bir konumda olduklarını düşünmek mümkündür. Pazarda arzın talebe göre daha fazla ve haliyle rekabetin yoğun olduğu bir durum söz konusu olabilir. Bunun yanında, büyük ve marka sahibi şirketler konumlarını kullanarak küçük satıcıları bu ödeme şeklini kullanmaya ikna edebilir. Bazı sektörlerde, örneğin hakedişe göre ödemelerin alındığı taahhüt işlerinde, alıcı firmalar bir ödeme vadesine ihtiyaç duyarlar ve satıcıları mal mukabili ödeme konusunda ikna etmeye çalışırlar. Mal mukabili ödeme kardeş şirketler ve bayilerle olan ticarette de tercih edilebilir.

İhracatçıların Dikkat Edecekleri Konular

Mal mukabili ödeme ihracatçı açısından riskli bir ödeme yöntemidir. Bu ödeme yöntemi ile iş yapacak bir ihracatçı nelere dikkat etmelidir ve riskini nasıl azaltabilir, aşağıda maddeler halinde buna bir bakalım.

#1 Alıcıya Güven

Bu en önemli konudur. Alıcı her bakımdan güven vermelidir. Finansal olarak güçlü bir durumda olması tercih edilir. Alıcının finansal durumunu kontrol edebileceğiniz bir takım web hizmetlerini kullanabilirsiniz. Ama sadece finansal durumunun güçlü olması alıcıyı güvenilir yapmaz. Alıcı evrensel etik değerlere uygun davranışlar sergilemelidir. Piyasada itibarı olmalıdır.

#2 Ülkeye Güven

Sadece alıcının güvenilir olması yetmez. Alıcının ülkesinin de güvenilir ve istikrarlı olması gerekir. Evrensel hukuk normlarının uygulandığı bir ülke olması arzu edilir. Hemen her sözleşmede savaş, iç çatışma ve benzeri durumlar mücbir sebep (force majeure) olarak kabul edilir ve alıcının yükümlülüklerini askıya alması sonucunu doğurur. 

#3 Sözleşme

Ortada iyi hazırlanmış sağlam bir sözleşme olmalıdır.

#4 Ödeme Tarihi

Sözleşmenizde ve evraklarınızda ödemenin hangi tarihte ve hangi koşulda yapılması gerektiği belirtilmiş olmalıdır. Ödemenin gecikmesi durumunda ne olacağı da sözleşmenizde yazmalıdır.

#5 Banka Garanti Mektubu

Alıcıdan bir Banka Garanti Mektubu istenebilir. Banka düzenlediği Garanti Mektubunda alıcının belirtilen süre zarfından ödemeyi yapamaması durumunda ödemeyi yapacağını taahhüt eder. Yine burada da, Garanti Mektubunu düzenleyen bankanın güvenilirliği sorgulanmalıdır. 

#6 Alacak Sigortası

Türk Eximbank'ın ihracatçılar için böyle bir sigorta hizmeti vardır. Öncesinde, alıcının Eximbank tarafından onaylanması gerekir.

#7 Faktoring

Faktoring, basitçe tanımlarsak, bir işletmenin alacaklarını üçüncü bir tarafa bir indirim karşılığı satmasıdır. Piyasada faturayı kırdırmak şeklinde ifade olunur. Özellikle marka olmuş bazı firmaların alacaklarını satın alabilecek bankalar veya faktoring firmaları bulmak mümkündür. Faktoring uygulanması halinde alacaktan bir miktar kayıp söz konusu olacaktır. Her alacak için işlemeyebilir. Eğer bir alacak için faktoring yapılabiliyorsa bunu bir çeşit güvence gibi düşünmek mümkündür.

İthalatçıların Dikkat Edecekleri Konular

Mal mukabili ödeme ithalatçı için ideal bir ödeme yöntemidir. Alıcı ödemeyi yapmadan önce satın aldığı ürünleri kontrol etme imkanına sahiptir. Ürünler eğer sözleşme ürünleri değilse, örneğin defolu veya düşük kaliteli ise, bu satıcının sözleşmeyi ihlal ettiği anlamına gelecek ve alıcı ödeme yükümlülüğünü satıcı uygun ürünü teslim edene kadar erteleyebilecektir. Alıcı ödemeyi yapmadığı için satıcı/ihracatçı firma alıcının reklamasyon (reclaim) bildirimlerine ister istemez olumlu yanıt vermek zorunda kalacaktır.

Sözleşmelerde Kullanımı

Mal mukabili ödeme sözleşmelerde nasıl belirtilir diye merak edenler için aşağıda örnek bir kullanım gösteriyorum.

Payment Term: Cash Against Goods
                       veya
                   Cash Against Goods - Within 45 Days After Invoice Date

Bitirirken

Dış ticarette kullanılan ödeme yöntemlerini yazmaya devam edeceğiz. Yorum kısmını kullanarak siz de görüş ve tecrübelerinizi paylaşabilir, konuya katkıda bulunabilirsiniz.

Yeni yazılardan haberdar olmak için blogumuza abone olabilir veya daha iyisi sitemizin Network kısmından kayıt olarak aramıza katılabilirsiniz.
KOBİ Patronları İhracat İşini Neden Öğrenmeliler?
Dış Ticarette Peşin Ödeme

İlgili Yazılar

 

Yorumlar (0)

Henüz buraya yapılmış bir yorum yok

Yorum yapın

Konuk olarak yorum yapılıyor. Hesap açın ya da var olan hesabınızla oturum açın.
Ek Dosyaları (0 / 3)
Konumunuzu Paylaşın
Telif Hakkı © 2014-2019 Dış Ticaret Net. Tüm hakları saklıdır. Tasarım ve Geliştirme: Storybey
Cron Job Starts