Hangi Teslim Şeklini (Incoterms Kuralını) Seçmeli?

hangi-teslim-sekli-incoterms-kurali

"Hangi teslim şeklini seçmeli?" derken, öncelikle böyle bir lüksümüz var mıdır, buna bakmak gerekiyor. Bazen seçim yapma şansımız olmaz veya son derece sınırlıdır. Her şeyden evvel, bir ticarette teslim şekli de müzakere konularından bir tanesidir ve çoğu durumda eli daha güçlü olan taraf hangi teslim şeklinin kullanılacağını belirler. Tıpkı ödeme şeklini belirleyebildiği gibi. Bununla birlikte, bir tarafın eli ne kadar güçlü olursa olsun, onun seçimini yönlendiren ve sınırlandıran bazı çerçeveler vardır. Bu yazıda, çerçeve diye ifade ettiğim, teslim şekli seçimindeki belli başlı belirleyici unsurlara kısaca değinmeye çalışacağım.

Teslim Şekli Tercihini Etkileyen Başlıca Unsurlar

Uluslararası ticarette yaygın olarak kullanılan Incoterms kurallarının 2010 versiyonu içerisinde 11 adet birbirinden farklı teslim şekli bulunur. Bunlardan hangi teslim şeklinin, başka bir deyişle hangi Incoterms kuralının kullanılacağı elbette bir seçim meselesidir ve ticari pratikler, ürünün tipi, nasıl taşınacağı ve özellikle de tercih edilen ticari stratejiler bu seçimde başlıca belirleyiciler olur. Şimdi bu belirleyici unsurlara bir bakalım.

#1 Taşıma Biçimi

ICC, Incoterms 2010 versiyonunda teslim şekillerini iki grup altında toplamıştır. Birinci grup tüm taşıma biçimleri (karayolu, denizyolu, havayolu, demiryolu ve multimodal) için kullanılabilecek kuralları içerir. Bunlar EXW, FCA, CPT, CIP, DAT, DAP, DDP teslim şekilleridir.

İkinci grupta yer alan FAS, FOB, CFR, CIF teslim şekilleri ise sadece ama sadece denizyolu ve iç suyolu taşımacılığında kullanılmalıdır.

#2 Ürün Tipi

Ürün tipi ister istemez izlenecek ticari pratikleri de etkiliyor. Bu nedenle de ICC, Incoterms kurallarını şekillendirirken iki çeşit ürün tipinin ayrımını gözetiyor. Bunlardan birincisi Türkçe'de emtia, İngilizce'de "commodities" denilen yağ, buğday, demir, petrol, kömür gibi ürünlerdir. Yüklemesi çoğunlukla dökme olarak yapılan bu emtia ürünlerin nakliyesi genellikle tam kargo kabul eden kiralık gemilerle yapılır ve FAS, FOB, CFR ve CIF teslim şekilleri yaygın olarak kullanılır. Bazen birçok farklı lokasyondan toplanması gereken ve dökme yapılan bu tarz bir emtia yüklemesinin EXW teslim ile alındığı durumlar istisnai olmalıdır.

Ayrımı gözetilen diğer ürün tipi ise Türkçe'de mamul ürünler, İngilizce'de "manufactured goods" denilen emtiadan yapılıp işlenmiş ve tüketicinin kullanımına hazır hale getirilmiş, çoğunlukla ambalajlı olan ürünlerdir. Konteynır taşımacılığına müsait olan bu mamul ürünler için neredeyse hiçbir problem yoktur. Yani, alıcının ihracatçı ülkesindeki yükleme ve nakliye konusunda alacağı riskler görece daha düşüktür.

#3 Avantajlı Pozisyon

Daha iyi şartları elde edebilme konusunda kim daha avantajlı durumdadır? Alıcı veya satıcıdan kim bir yükümlülüğü yerine getirme bakımından avantajlı pozisyondaysa, o yükümlülüğü avantajlı tarafa veren bir teslim şeklini seçmek yerinde olabilir.

Buna göre, alıcı ve satıcının en avantajlı nakliye imkanını elde etmesine bağlı olarak Incoterms kuralları arasında bir tercih yapılabilir. Örneğin, satıcının avantajlı nakliye anlaşmaları yapabildiği durumlarda satıcı CFR veya CIF (karayolu ise CPT veya CIP) teslim şekillerini önerebilir. Eğer alıcı daha iyi şartlarda nakliye anlaşmaları yapabiliyorsa, bu sefer alıcı FAS veya FOB (karayolu ise FCA) teslim şekillerini tercih edebilir.

Gümrük işlemleri yükümlülüğü ile ilgili olarak ise, normalde ilgili ülkede yerleşik tarafın gümrük ihracat veya ithalat işlemlerinin sorumluluğunu üstlenmesi daha uygun olacaktır. Yani satıcının kendi ülkesindeki ihracat gümrük işlemlerini üstlenmesi, alıcının da kendi ülkesindeki ithalat gümrük işlemlerini üstlenmesi en uygunudur. Çünkü her iki taraf da kendi ülkelerindeki gümrük işlemlerini yürütmek konusunda avantajlı durumdadırlar. Dolayısıyla Incoterms kuralını seçmede bu da bir teamül olarak etkin olur. DDP'yı satıcıya dayatan bir alıcı çok nadir ve istisnaidir.

#4 Ticari Stratejiler

Ticari pratikler ve yukarıda sayılan unsurların dikte ettiği bazı senaryolar üzerinden gidersek, satıcı asgari düzeyde yükümlülük almak isteyebilir veya tam tersi, satıcı ürünleri alıcının adresinde teslim etmeye hazırdır; bunu da daha cazip bir hizmet veya fiyat sağlamak adına yapabilir. Başka bir durumda ise, satıcı ilave yükümlülükler almaktan çekinmesine rağmen, alıcı müzakere gücünü kullanarak onun daha fazla yükümlülük almasını talep edebilir. Tüm bu durumlar teslim şekli seçiminde etkili olur.

Bitirirken

Dış ticaret alanına giren çeşitli konuları işlemeye devam edeceğiz. Takipte kalmak için Blog'a abone olabilir veya Network'e kayıt olarak aramıza katılabilirsiniz.

Referanslar
- International Chamber of Commerce. Incoterms 2010 – ICC rules for the use of domestic and international trade terms, ICC Publications, 2010
- Jan Ramberg. ICC Guide to Incoterms 2010, ICC Publications, 2011.
Dış Ticarette Teslim Şekilleri (Incoterms)
CIF Teslim Şekli

İlgili Yazılar

 

Yorumlar (2)

  1. İbrahim MUTLU

Zafer Bey,

Cnf Kalktı değil mi?

  Ek Dosyaları
 
  1. Zafer Yılmaz    İbrahim MUTLU

İbrahim Bey,
CNF dediğiniz muhtemelen "Cost and Freight" olmalı. Bu kısaltma belki bir çeşit galat-ı meşhurdur. Incoterms 2010, 2000 ve 1990 versiyonlarında "Cost and Freight" kuralı için "CFR" kısaltması kullanılıyor. Doğrusu CFR'dır.
Selamlar.

  Ek Dosyaları
 
Henüz buraya yapılmış bir yorum yok

Yorum yapın

Konuk olarak yorum yapılıyor. Hesap açın ya da var olan hesabınızla oturum açın.
Ek Dosyaları (0 / 3)
Konumunuzu Paylaşın
Telif Hakkı © 2014-2019 Dış Ticaret Net. Tüm hakları saklıdır. Tasarım ve Geliştirme: Storybey
Cron Job Starts