Uluslararası Pazarlarda Hizmet ve Entelektüel Ürün Ticareti

Uluslararası Pazarlarda Hizmet ve Entelektüel Ürün Ticareti

​Dış ticaret veya uluslararası ticaret denildiğinde akla çoğunlukla şöyle bir imaj gelir: Paletlere yüklenmiş mobilya, mermer, makine gibi fiziki ürünlerin ya başka bir ülkeye ihracatı yapılıyordur ya da kendi ülkemize ithalatı. Bu sadece kısmen doğru bir imajdır. Çünkü dış ticaret kapsamı içerisinde fiziki ürünler dışında hizmet ve entelektüel ürün ticareti de yer alır. Hatta bazı ülkeler ihracat stratejilerinde bu alanlara özel bir önem verirler. 

Dış ticarete daha geniş bir perspektiften bakabilmek adına, şimdi bu alanlara kısaca bir göz atalım.

#1 Yurtdışı Müteahhitlik Hizmetleri

İnşaat hizmetleri ihracatı Türk inşaat firmalarının yıllardır yaptığı ve bildiği bir konudur. İnşaat hizmetlerinin ihracatı çoğu zaman birçok sektörü de beraberinde götürür. Türk inşaat firmaları yurtdışı projeleri için tedariklerini Türkiye'den sağlamayı tercih edebilirler. Bu vesileyle bu inşaat firmalarına ürün veya hizmet sunanlar da doğrudan veya dolaylı yoldan ihracat yapmış olurlar.

#2 Lojistik Hizmetleri

Dünyadaki B2B ve B2C müşterilere lojistik hizmetleri satmak veya bu hizmetleri yurtdışı firmalardan satın almak da lojistik sektörünün aşina olduğu uygulamalardır.

#3 Entelektüel Ürün ve Hizmetler

Entelektüel ürün ticareti stratejik önemi olan ve benim de en sevdiğim konulardan birisidir. Entelektüel ürün ticareti konusunda Amerika dünyada başı çekmektedir; bu ürünler Amerika'nın iç ve dış ticaretinde önemli bir kalemi teşkil eder. Türkiye'nin de ekonomisini, birçok durumda çevre için tehdit oluşturan inşaat ve sanayi yerine, aşağıda sıraladığım bu entelektüel ürünler üzerine temellendirmesini dilerdim.

a) Dijital Ürün ve Hizmetler

Dijital ürün denince ilk akla gelen kategoriler olarak, yazılımlar, online pazaryerlerinin kira ve işlem komisyonları, çeşitli konulardaki web platformlarının üyelikleri (B2B firma rehberleri veya global ölçekli çeşitli B2C siteler; örneğin Spotify), internet reklam alanındaki ürün ve hizmetler, mobil uygulamaları sayabiliriz.

b) Film, Dizi, Müzik, Kitap

Filmlerin, dizilerin, televizyon programlarının, müzik ve kitapların telif ve yeniden yayın hakları.

Son dönemdeki Türk dizilerinin birçok yurtdışı pazara ihracatı dikkat çekicidir. Bu tarz ürünlerin dış pazarlara ihracatının total fatura tutarından daha büyük bir değeri ve etkisi söz konusudur. Bu ürünlerle birlikte, aynı zamanda kültür de ihraç edilmiş olur.

c) Marka ve Patent Kullanım Hakları

Entelektüel mülkiyet sayılan marka ve patent hakları küresel pazarlarda alınıp satılabilmekte veya kullanım hakları üretim, distribütörlük, franchising gibi ticari bir ilişkisi içerisinde ayrı bir kalem olarak ticarete konu olabilmektedir. Bu sahada, tahmin edileceği üzere, teknoloji üretimine, araştırma ve geliştirmeye önem veren ülkeler ve şirketler etkili olmaktadır.

d) Danışmanlık ve Çeşitli Hizmetler

Uluslararası pazarlara yönelik her tür danışmanlık hizmetini bu kapsamda düşünebiliriz. Satın alma ve tedarik, yatırım, reklam ve pazarlama, endüstriyel tasarım, özel yazılım çözümleri, tercüme, insan kaynakları, call center gibi birçok hizmet konusunu bu alana dahil edebiliriz. Örneğin, tüm dünyadaki müşterilere hizmet veren Türkiye'de yerleşik bir endüstriyel tasarım firmanızın olduğunu hayal edin. Türkiye dışında, İtalya'ya, Amerika'ya, Çin'e tasarımlar üretiyorsunuz. Sadece düşünmesi bile keyifli. Ayrıca uzak bir hayal de değil.

e) Kültürel Ürünler

Bunlar çoğunlukla doğrudan ticarete konu olmayan fakat etrafında bir ticaretin döndüğü veya peşinden bir yaşam tarzını sürükleyen etki sahibi güçlü ürünlerdir. Mesela, salsa müziği ve dansı olmasaydı Küba şimdiki kadar turist (aynı zamanda da sempati) çeker miydi, emin değilim. Bugün dünyanın hemen her yerinde salsa veya Latin dans okulları vardır ve hemen hepsinde de bir yerlerde Küba bayrağı asılıdır. Küba hükümeti isteseydi böyle bir şeyi kendi yapamazdı.

Benzer şekilde, Brezilya deyince akla hemen samba ve futbol gelir; Arjantin'in tangosu, Amerika'nınsa tüm dünyada sevenleri olan swing ve lindy hop müziği ve dansları vardır. Hindistan tüm dünyaya yoga kültürü ihraç eder. Uzak doğuya has dövüş sanatı okulları da yine benzer bir örnektir.

#4 Franchising

Franchising HoReCa (hotel, restaurant, cafe) diye tabir edilen hizmet sektörü için bir büyüme ve dış pazarlara açılma yöntemidir. Yani basitçe şöyle söyleyeyim; dünyaya ürün ve hizmet sunmak sadece üretim tesislerine, fabrikalara sahip varlıklı bir zümreye mahsus değildir; küçük bir mantıcı dahi bu rüyayı kurabilir ve gerçekleştirebilir. Her şeyden önce düşlemesi lazımdır elbette.

Franschising konusunu blogda daha ayrıntılı tekrar yazacağım. Şimdilik şunu not düşeyim istiyorum: Türkiye'deki özellikle orta sınıf ölçeğindeki otel-restoran-kafe işletmeciliği genel olarak tatmin edici olmaktan çok uzaktır ve bu haliyle yurtdışı pazarlarda (gelişmiş ülkeleri kastediyorum elbette) kalıcı ve rekabetçi olmaları da mümkün görünmüyor.

#5 Sağlık Turizmi

Sağlık turizmi hastaların bir tedavi veya medikal operasyonu almak için başka ülkelere seyahat etmesini ifade eder. Bunun nedeni genellikle söz konusu tedavi veya operasyonun hastanın kendi ülkesinde mümkün olmaması veya kalitesinin düşük olması ya da çok pahalıya mal olmasıdır. Burada temel olarak bir sağlık hizmetinin pazarlanması söz konusudur. 

Dış ticaret temelde, özellikle fiziki ürünler söz konusu olduğunda, B2B işleyen bir süreçtir. Global pazarlarda sağlık hizmeti pazarlamak veya yurtdışından hasta getirmek söz konusu olduğunda ise B2C pazarlama yöntemlerine de vakıf olmak gerekmektedir.

#6 Eğitim Turizmi

Eğitim bazıları için ekmek su kadar önemli. Daha iyi üniversitelerde okumak, yüksek lisans ve doktora yapmak, dil öğrenmek ve kendilerini geliştirmek isteyenler yurtdışından eğitim satın alırlar. Dünyanın dört bir yanında kaliteli eğitim arayan ve bunun için her bedeli ödemeye hazır her yaştan bir öğrenci kitlesi var. Bu da temelde eğitim hizmetleri ticaretidir. Sağlık hizmetlerinde olduğu gibi hem B2B hem de B2C işleyen bir süreçtir.

#7 Fuar ve Etkinlik Ticareti

Offline ticari fuar etkinliklerinin gücü ve önemi eskiye nazaran kısmen azalmıştır. Bunun en önemli sebepleri ticaret odaklı etkili web portallarının ortaya çıkması ve bizim fuar organizatörlerinin bu işi mümkün olduğunca kötü yapmalarıdır. Öte yandan, tüm dünyaya ticari fuar etkinliği satma konusunda Almanya oldukça başarılı bir ülkedir; kaliteli fuar organizasyonları yapıp tüm dünyayı o etkinliğe çekebiliyorlar.

Fuarlar dışında, iş dünyasını ilgilendiren çeşitli konularda organize edilen ve tüm dünyadan katılımcılara hitap eden uluslararası zirveler, forumlar, atölyeler de etkinlik ticareti kapsamında düşünülebilir.

#8 Yetenek Transferi ve Menajerlik

Bu da ilginç bir konudur. Futbol, basketbol, voleybol gibi dallar başta olmak üzere bugün spor alanında yeteneklerin dünya çapında transferi, başka bir ifadeyle ihracı veya ithali söz konusudur. Sporcular için olduğu kadar sanatçılar için de aynı şey geçerlidir; örneğin Enrique Iglesias'a Almanya'da konser organize etmek bir çeşit müzik ve eğlence ihracatıdır diyebiliriz.

#9 Aktivite Merkezi Olmak

Kamu politikaları burada çok etkili. Peki, bir aktivite merkezi olmak ne demektir? Örneğin, bir takım vergi teşvikleri ile Türkiye, belki ilave teşviklerle özellikle bazı şehirlerimiz, dünya film endüstrisinin filmlerini, dizilerini yaptığı bir üretim üssü olabilir mi? Hadi dünya deyip abartmayalım da, en azından Avrupalı film yapımcılarını çekemez miyiz?

Bazı ülkeler, Estonia örneğin, startup'ları, girişimcileri ülkesine çekmeye çalışıyor ve bunun için de harika vergi teşvikleri sunuyor.

Bitirirken

Bu yazıda dış ticarete biraz daha geniş ve farklı açılardan bakalım istedim. Bu yazı, aynı zamanda girişimciler için de birçok iş fikri içeriyor; blogdaki girişimcilikle ilgili diğer yazıları tamamlayıcı nitelikte oldu. 

Dış ticaret alanında stratejiler oluşturma, teşvik ve destekleri planlayıp yönetme gibi görevleri olan hükümet ve bürokrasi erkânı da umarım bu yazıları okuyordur. Çünkü, onlar için de burada fikirler ve öneriler var. 

Aşağıdaki yorum kısmını kullanarak siz de düşüncelerinizi paylaşabilirsiniz.

İnsan Kaynakları Alanında Örnek Bir Firma: Randsta...
Dış Ticaret Uzmanı Olarak İş Mülakatına Gitmek

İlgili Yazılar

 

Yorumlar (2)

  1. Özkan Özkaya

Özellikle fikri mülkiyet, patent, marka ve kültürel ögelerin pazarlanması tonlarca mermer veya tekstil ürünü pazarlamaktan hem daha karlı ve hem de uzun vadeli getirisi olan işlerdendir. Günümüzün büyük devleti olma şartlarından biride budur,...

Özellikle fikri mülkiyet, patent, marka ve kültürel ögelerin pazarlanması tonlarca mermer veya tekstil ürünü pazarlamaktan hem daha karlı ve hem de uzun vadeli getirisi olan işlerdendir. Günümüzün büyük devleti olma şartlarından biride budur, belki... Ben de özellikle beyin faaliyetlerinin sonucu olan katma değeri yüksek ürünleri düşünmekteyim ve bunların öncelenmesini isterim. Güzel bir yazı olmuş . TEŞEKKÜRLER.

Devamını oku
  Ek Dosyaları
 
  1. Zafer Yılmaz    Özkan Özkaya

Çok haklısınız, Özkan Bey. Güzel yorumunuz için teşekkürler.

  Ek Dosyaları
 
Henüz buraya yapılmış bir yorum yok

Yorum yapın

Konuk olarak yorum yapılıyor. Hesap açın ya da var olan hesabınızla oturum açın.
Ek Dosyaları (0 / 3)
Konumunuzu Paylaşın
Telif Hakkı © 2014-2019 Dış Ticaret Net. Tüm hakları saklıdır. Tasarım ve Geliştirme: ZY
Cron Job Starts