Ünvan ve Terim Karmaşası Üzerine

Ünvan ve Terim Karmaşası Üzerine

Çeşitli firmalara butik danışmanlık hizmeti vermemin yanında belli dönemlerde, proje tabanlı bana değişik gelen "dış ticaret" alanı içerisinde olan işlerde halen daha tecrübe kazanmak ve kendimi devamlı olarak geliştirmek amacıyla bir yerlere girip çalışırım. Bu süreç içerisinde insan kaynakları sitelerinin yaptıkları karşısında ve tabi iş ilanlarını da veren firmaların; aradıkları pozisyon ile içeriğinde belli bir karmaşada olduklarını üzülerek görüyorum.

Her ne kadar dış ticaret, sektör olarak bakıldığı zaman, "sektörler üzeri" bir alan olmasının yanında Türkiye'mizdeki gelişmesi 85'li yıllardan sonra fiili olarak başlamıştır (Rahmetli Özal'ın atılım politikaları çerçevesinde). Ne yazık ki gelişirken her aklına geleni ihracat yapmaya teşvik etmiş ve bunun karşılığında belli kuralları ve çerçevesi olmadan bu sektörün gelişmesini sağlamıştır. Bu gelişme sağlanırken pozisyonun sorumluluğunda olan insanların gerçekte neyi ne kadar iyi yaptığını ve/veya bir "Dış Ticaret Uzmanı" olarak kendisini görmesinin yanında, sektör olarak da aynı ünvanla tanınması de gerekir.

Peki, bir uzman ne kadar uzmandır? Kaç yıllık bir tecrübe sizi uzman yapar? Gerçekten dış ticaret konusunda ne kadar uzmansınız? Diğer bir deyişle, sizler kendinizi en başta uzman olarak değerlendirmeniz için, neleri bilmeniz gerekiyor? İhracat mevzuatı, gümrük mevzuatı, ithalat mevzuatı vs. bunları bilmekle ve/veya uygulamasını bilmek sizi ne kadar bir uzman yapar? Diğer bir anlamla "Dış Ticaret Uzmanı" kime denir? Hadi bunu biraz irdeleyelim, daha sonra bu insan kaynakları sitelerinin "Ünvan/Terim" karmaşası üzerine gideriz.

Olayın en başında bir sorunumuz zaten var, terim olarak! Devletimiz bu tanımı yaparken bile bu işin mesleki olarak karşılığında sizi uzman olarak görmez. Bunu uzman yerine "sorumlu" veya "yetkili" mantığı içerisinde tutmuştur. Şimdi bu yazıyı okuyan arkadaşların içerisinden gelen sesleri duyar gibiyim. Bu ne saçmalıktır. Bu kadar zaman oku, ardından çalış ve akabinde kendini "uzman" olarak gör ama resmi olarak "sorumlu" veya "yetkili" olduğunu kabul et! İnanın, bana da bu abes gelmektedir. Ancak Avrupa Birliği uyum müktesebatına göre çıkartılan tanım budur. Hadi bir de ayrıntılı haline bakalım.

TİM (Türkiye İhracatçılar Meclisi) - Aynı mesleki tanım sorununu benim gibi farkına varmışlar ki bununla ilgili iki taslak hazırlamışlar. Bunlardan bir tanesi Seviye 4 olarak koydukları "Dış Ticaret Yetkilisi" ve Seviye 5 olarak koydukları "Dış Ticaret Sorumlusu".

DIŞ TİCARET SORUMLUSU (TİM sayfasından olduğu gibi alıntıdır)

Meslek Tanımı

Dış Ticaret Sorumlusu (Seviye 5), ihracat (dış satım) ve ithalat (dıştan alım) firmalarında, firmanın tüm ihracat ve ithalat işlemleri için yapılan çalışmaları kontrol etme, imzalama/onaylama ve işlemlerin yürütülmesini sağlama bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir

DIŞ TİCARET YETKİLİSİ (TİM sayfasından olduğu gibi alıntıdır)

Meslek Tanımı

İhracat (dış satım) ve ithalat (dıştan alım) firmalarında, tüm ihracat ve ithalat süreçlerinde hazırlık işlemlerini yapan, gerekli evrakları hazırlayarak işlemlerin tamamlanmasını sağlama bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir. Dış satım (ihracat) ve dıştan alım (ithalat) yapan firmalarda ve gümrüklerde, gelen ve giden mallarla ilgili yazışmaları ve işlemleri de yapar.

Yukarıdaki iki tanıma daha fazla bir yorum getirmek istemiyorum, çünkü çok ama çok eksiklik var tanımların içerisinde. Bunları hatta ISO çerçevesi içerisine koymuşlar.

Daha ayrıntılı olarak görmek istiyorsanız aşağıda linki paylaştım, bakıp inceleyebilirsiniz.

http://www.tim.org.tr/tr/aktuel-duyurular-meslek-standarti-hazirlama-isbirligi-protokolu.html

Bu arada, yurt dışında "Foreign Trade Specialist" olarak nitelendirilen kişiler likidite ticareti veya uluslararası fon alım ve satışı yapan kişilere daha çok denmektedir.

Şimdi gelelim insan kaynakları sitelerinde olan terim karmaşasına...

Firmalar gerçekte ne aradıklarını çoğu zaman bilmiyorlar. Uzman olarak nitelendirilen kişinin karşılığında; ya çok işi yapacak tek bir çalışan istiyorlar ya da, ellerinde bir takım var, uzun zamandır çalışan ve bunları yönetecek bir kişi arıyorlar. Tabi bunların üzerinde ise 2 ile 3 yıllık tecrübeye sahip kişilerden, firmalar belli bir standart çerçevesinde kalmak istedikleri veya daha fazla para vermek istemediklerinden dolayı bunu o seviyelerde tutup işi günlük olarak bitirmeye çalışıyorlar. Bu tabi ayrı bir tartışma konusu ve bunu başka bir yazıda tartışırız.

İş arama sitelerinde aranan ünvan ve altındaki tanımlamalara bakalım;

Export Executive - Türkçe karşılığı ihracat yetkilisi - ancak kullanım bakımı olarak uluslararası alanda "senior position" olarak bahse konudur ve bu da bizim anlamımızda "ihracat müdürü" olarak karışlığını bulmaktadır. Firmanın istediği özelliklere bakarmısınız;

Required Qualifications: Bachelor's Degree, 1 - 3 years of export sales experience, preferably in the small electrical domestic appliances industry; Good knowledge of export operations; Excellent command of English, preferably proficiency in a second foreign language; High interpersonal, communication and presentation skills; Proven ability to meet tight deadlines and ambitious targets; Team player and self-motivated; Presentable; Proactive, and able to demonstrate excellent customer service skills; Ability to work in flexible working hours; Willing to travel abroad; A valid driving license.

Export Specialist - Türkçe karışlığı ihracat uzmanı - ancak kullanım olarak uluslararası alanda "junior position" olarak bahse konudur ve bu da bizim anlamımızda "ihracat uzmanı" olarak karşılığını bulmaktadır. Yani firmanın yazdığı karşılık doğrudur, ancak aradığı özellikler uzmandan çok uzman yardımıcısı rolündedir.

Required Qualifications: University Degree; Min. 2 years of hands-on B2B sales experience in export markets; Strong written and verbal communication skills both in English and Turkish; Second foreign language is considered as an advantage; Customer oriented mindset with good negotiation and persuasion skills; Self-motivated to follow-up customer projects and develop new business; Ability to work effectively in a team environment; Good command of MS Office; Flexibility for frequent travelling abroad; Driving license required; No military obligation for male candidates.

Sanırım ne demek istediğim anlaşılmıştır. Bu ünvan karmaşası özellikle müdür, direktör, yönetici ve yönetmen konularında daha da bir karışık hal almaktadır. Bunların burada teker teker üzerinden geçmem oldukça uzun bir zaman alacaktır ve gereksizdir.

Önemli olan TİM'in buna bir mesleki tanım getirmek istemesinin doğru olduğu, ancak kullanım amacı bakamından ise ayrı bir tartışma konusu olduğudur.
Mükelleflerin Vergi İncelemelerindeki Hakları
Uluslararası Ticarette Satış Sözleşmelerinin İçeri...

İlgili Yazılar

 

Yorumlar (1)

  1. Özkan Özkaya

Merhaba, Yazınızdaki her bir cümleye aynen katılıyorum. Ben uzun bir süre iş aradım. Bu süre zarfında eleman ilanlarına bakarken çoğu kez ne arandığını, aranan eleman ile benim yetenek ve kapasitemin uyuşup uyuşmadığını anlayamadım. Önceleri...

Merhaba, Yazınızdaki her bir cümleye aynen katılıyorum. Ben uzun bir süre iş aradım. Bu süre zarfında eleman ilanlarına bakarken çoğu kez ne arandığını, aranan eleman ile benim yetenek ve kapasitemin uyuşup uyuşmadığını anlayamadım. Önceleri kendi cahilliğime verdiğim bu noktada daha sonra kavram karmaşası olduğunu farkedince aklıma olan güvenim yerine geldi.
Şaka bir yana kelimleri yanlış kullanma ve kavram karmaşası ülkemizde maalesef her alanda mevcut.. Bu güzel yazı için teşekkürler. Elinize ve kaleminize sağlık....

Devamını oku
  Ek Dosyaları
 
Henüz buraya yapılmış bir yorum yok

Yorum yapın

Konuk olarak yorum yapılıyor. Hesap açın ya da var olan hesabınızla oturum açın.
Ek Dosyaları (0 / 3)
Konumunuzu Paylaşın
Telif Hakkı © 2014-2019 Dış Ticaret Net. Tüm hakları saklıdır. Tasarım ve Geliştirme: ZY
Cron Job Starts